The Dubbelman Connection
Jaen Pierre Dubbelman is binnenschipper en regio-coördinator bij Koninklijke Binnenvaart Nederland en maakt zich zorgen
Schippers maken zich zorgen over veiligheid: ‘Bij bouw nieuwe Merwedebruggen wordt vaarweg smaller’
Jean-Pierre Dubbelman, regio-coördinator bij Koninklijke Binnenvaart Nederland én zelf schipper, zit inmiddels regelmatig met Rijkswaterstaat aan tafel om de gevolgen voor de scheepvaart te bespreken van de verbreding van de A27 tussen knooppunten Hooipolder en Houten.
Want in het snelwegtraject liggen maar liefst vier bruggen: de Keizerveersebrug bij Hank, de Merwedebrug bij Gorinchem, de Hagesteinsebrug bij Vianen en de Houtensebrug. De eerste drie worden compleet vervangen, de vierde bij Houten wordt verbreed. Hierdoor heeft de verbreding van de snelweg niet alleen gevolgen voor vervoer op het land, maar ook voor het vervoer over water.
Een van de drukste punten
,,Schippers varen straks door bouwputten en het wordt een uitdaging om hen veilig te laten passeren’’, zegt Dubbelman. Zijn grootste zorgen liggen bij de Merwedebrug in Gorinchem. Het is een van de drukste punten in het netwerk van Nederlandse vaarwegen: de Merwedebrug ligt in de route tussen het Rotterdamse havengebied en Duitsland. ,,Daar passeren per dag zo’n achthonderd schepen’’, zegt hij.
De huidige Merwedebrug uit 1961 wordt gesloopt. Maar eerst legt bouwcombinatie ALSÉÉN er een nieuwe brug naast. Wanneer die klaar is, verdwijnt de huidige brug en wordt die vervangen door een tweede Merwedebrug. De twee nieuwe bruggen overspannen twee derde van de huidige rivier en steunen aan beide zijden op een pijler. Elk brugdek wordt gedragen door één enkele boog. De huidige brug heeft twee bogen en wordt midden op de rivier ondersteund door een middenpijler.
Die pijler komt dus niet terug. Een direct gevolg van Europese afspraken die al jaren geleden zijn gemaakt: vaarwegen moeten zoveel mogelijk vrij zijn. Dus hebben nieuwe bruggen bij voorkeur geen ondersteuning meer midden in de rivier. ,,In theorie is het zeker veiliger, maar de vaarruimte voor de scheepvaart wordt op dit punt in de Merwede daardoor uiteindelijk wel kleiner.’’
Hoe zit dat? De huidige middenpijler scheidt opvarende en afvarende schepen, die in de nieuwe situatie dezelfde route blijven varen. ,,Maar met name schepen met hoge lading komen elkaar dan midden op de rivier tegen, juist doordat er minder ruimte in de vaarweg is. Dat komt door de positie van de pijlers aan de oevers. Natuurlijk zien ze elkaar eerder op de radar, maar vanuit nautische veiligheid was het in deze situatie misschien beter geweest om wel met een middenpijler te werken’’, zegt Dubbelman.
Hij staat daarin niet alleen, want ook in eerder verschenen onderzoeksrapporten staat die kanttekening. ,,Bij het ontwerp van de nieuwe Merwedebruggen is de Europese afspraak leidend geweest en zijn die kanttekeningen niet meegenomen. Aanpassingen aan het concept voor de nieuwe bruggen zijn niet meer te maken. Met goede argumenten was een uitzondering - dus toch een middenpijler - mogelijk geweest’’, zegt Dubbelman. ,,We zijn blij dat we aan tafel zitten, maar voor nieuwe projecten in de toekomst pleit ik ervoor dat wij als schippers gelijk mogen meedenken.’’
Doorvaarthoogte te laag
Het is niet voor het eerst dat schippers zich zorgen maken: vijf jaar geleden zagen zij tot hun grote schrik dat Rijkswaterstaat Merwedebruggen wilde bouwen met een lagere doorvaarthoogte dan de huidige. Hierdoor zouden containerschepen alleen nog kunnen passeren wanneer de bruggen geopend werden. De doorvaarthoogte werd aangepast na protest van de schippers.
Rijkswaterstaat verwacht eind 2025 te beginnen met de bouw. Al staat bij die datum in de planning tussen haakjes de opmerking ‘onder voorbehoud’.